Wyniki badania krwi – jak je interpretować?

Wyniki badania krwi – jak je interpretować?

Każdy człowiek powinien systematycznie wykonywać profilaktyczne badania krwi. Umożliwiają one monitorowanie Twojego stanu zdrowia i wykrywania na początkowym etapie wszystkich niepokojących procesów, które dzieją się w Twoim organizmie. Najważniejszym i podstawowym badaniem jest morfologia krwi. Powinna ona zostać zlecona przez lekarza pierwszego kontaktu.

Co to jest morfologia krwi?

Morfologia krwi to podstawowe badanie diagnostyczne, które umożliwia ilościową i jakościową ocenę elementów morfotycznych krwi. Można do nich zaliczyć: erytrocyty (krwinki czerwone), leukocyty (krwinki białe) i trombocyty (płytki krwi). Chociaż morfologia krwi nie obejmuje oznaczania poziomu hemoglobiny, z uwagi na automatyzację procesu tego badania, to parametr ten oznaczany jest równolegle. Morfologię powinno się wykonywać raz na rok, chociaż u niektórych osób, może być częstsza potrzeba robienia badania krwi. Morfologia jest badaniem stosunkowo mało kosztownym. Można ją wykonać praktycznie w każdym laboratorium diagnostycznym. Gdy masz skierowanie do lekarza rodzinnego, to morfologia jest refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Dlaczego badanie krwi jest tak istotne?

Organizm ludzki ma w sobie około sześciu litrów krwi, która pełni bardzo wiele ważnych funkcji, jeżeli chodzi o różne procesy życiowe. Jej zadaniem jest między innymi transportowanie tlenu i hormonów, witamin oraz substancji odżywczych do wszystkich narządów oraz tkanek. Jednocześnie krew odprowadza dwutlenek węgla i wszystkie produkty końcowe przemiany materii. Krew gwarantuje utrzymanie równowagi wodnej oraz elektrolitowej organizmu, jak również utrzymanie stałej temperatury ciała. Zadaniem krwi jest też regulacja wartości pH. Krew pełni funkcje obronne przeciwko antygenom oraz ciałom obcym. Wszystko to sprawia, że krew jest perfekcyjnym materiałem do badania. Na podstawie takiego badania można znaleźć wiele nieprawidłowości w organizmie człowieka. Wyniki badania krwi stanowią odzwierciedlenie stanu Twojego zdrowia oraz są punktem wyjścia do dalszej diagnostyki. Lekarz rodzinny może zalecić wykonanie badań krwi, gdy podejrzewa u Ciebie niedokrwistość albo nadkrwistość, skazę krwotoczną, stan zapalny, chorobę zakaźną albo chorobę krwi.

Na czym polega badanie krwi?

Do zrobienia badania krwi potrzebne jest pięć mililitrów pełnej krwi żylnej. Zazwyczaj pobiera się ją w zgięciu łokciowym albo przez płytkie nakłucie skóry do rurki kapilarnej. Pacjent utrzymuje pozycję siedzącą, a czasami, na przykład, gdy jest osłabiony lub boi się widoku krwi, to może leżeć. Badanie krwi nie zajmuje więcej niż kilka minut i jest standardową procedurą.

W jaki sposób trzeba przygotować się do badania krwi?

Tak samo, jak przy wielu innych badaniach, badanie krwi należy wykonywać na czczo. Nie można spożywać posiłków przez dwanaście godzin, które poprzedzają badanie. Rano możesz ostatecznie napić się wody lub niesłodzonej herbaty. Krew powinno się pobierać pomiędzy godziną 7 a 10 rano, ponieważ w późniejszych godzinach, część parametrów może ulec zmianie. Lepiej przez dwa lub trzy dni ograniczać spożywanie kawy oraz alkoholu, jak również palenia papierosów. Leki również powinno się przyjmować dopiero po badaniu.

Badania krwi – jak interpretować wyniki?

W standardowym badaniu krwi uwzględnia się: wskaźniki HCT, HGB, MCH, MCHC, MCV, PLT, RBC, WBC, jak również poziom granulocytów, limfocytów i monocytów.

Krwinki czerwone (RBC)

U kobiet powinny być one w granicach: 4,2–5,4 mln/mm³, a u mężczyzn: 4,5–5,9 mln/mm³. Ich zwiększone stężenie nazywane jest erytrocytozą, a zbyt niski poziom to erytropenia. Dużo częściej występuje ta druga sytuacja. Powodem jej może być niedobór kwasu foliowego, witaminy B12 albo żelaza. Przyczyną może być też znaczna utrata krwi albo niektóre choroby.

Krwinki białe (WBC)

Krwinki białe powinny być na poziomie 4 500–10 000/mm³. Zwiększony poziom białych krwinek nazywa się leukocytozą, a za niski leukopenią. Leutocytoza może być sygnałem występujących w organizmie stanów zapalnych, zakażeń, a nawet nowotworów. Leukopenia jest charakterystyczna dla chorób szpiku, części zakażeń bakteryjnych i chorób zakaźnych takich, jak na przykład: grypa, odra, różyczka lub ospa wietrzna.

Hemoglobina (HBG)

Hemoglobina u kobiet powinna być na poziomie 12–16 g/dl, a u mężczyzn musi wynosić 14–18 g/dl. Zmniejszony poziom hemoglobiny zazwyczaj jest rezultatem niedokrwstości albo przewodnienia. Jej nadmiar może być sygnałem zaburzonej gospodarki wodno-elektrolitowej albo nadkrwistości.

Granulocyty: 1,8–8,9 tys/µl

Zwiększony poziom granulocytów jest częstym symptomem, gdy stosuje się glikokortykosteroidy. Występuje też przy infekcjach oraz przy chorobach nowotworowych. Mały poziom granulocytów jest rezultatem zakażenia wirusowego albo bakteryjnego. Występuje też przy stosowaniu niektórych leków. Granulocyty obojętnochłonne (neutrofile)(NEUT) powinny być na poziomie 1,5–7,4 tys/µl. Granulocyty kwasochłonne (eozynofile)(EOS)  powinny być na poziomie 0,02–0,67 tys/µl. Granulocyty zasadochłonne (bazofile)(BASO) powinny być na poziomie 0–0,13 tys/µl.

Jak interpretować wyniki badania moczu?

Jak interpretować wyniki badania moczu?

Najbardziej podstawowym badaniem, które daje możliwość wykrycia nieprawidłowości w układzie moczowym jest badanie ogólne moczu. To badania, które wykonuje się na przykład przy podejrzeniu zakażenia w układzie moczowym lub przy kamicy moczowej. Badanie moczu jest bardzo proste do wykonania. Natomiast nieprawidłowości, które się przy nim stwierdzi dają możliwość postawienia ostatecznej diagnozy albo zmotywują lekarza do przeprowadzania dalszej diagnostyki, na przykład zlecenia badań obrazowych na przykład USG jamy brzusznej z oceną układu moczowego.

W jaki sposób wykonuje się badanie ogólne moczu?

Do zrealizowania badania niezbędna jest próbka moczu. Do laboratorium, trzeba ją dostarczyć w specjalnym, zakupionym w aptece pojemniczku, który jest przeznaczony do wykonania badania ogólnego moczu. Mocz do badania musisz oddać rano, zaraz po wstaniu z łóżka. Jest to tak zwany mocz poranny. Zanim oddasz mocz, to powinieneś się dokładniej umyć. Najlepiej, żeby w pojemniczku znalazł się tak zwany mocz ze środkowego strumienia. Pierwszą porcję moczu musisz oddać do toalety, a kolejną do pojemniczka. To ostatnia znowu powinna trafić do toalety. Mocz, który zostanie pobrany w ten sposób da najbardziej wiarygodny wynik badania. Po napełnieniu pojemniczka mocz powinieneś od razu dostarczyć do laboratorium. Jeżeli mamy do czynienia z dziećmi, które jeszcze nie umieją załatwić się do nocnika, to mocz może zostać pobrany do specjalnych woreczków. Inny woreczek jest dla chłopca, a inny dla dziewczynki. Takie woreczki możesz kupić w każdej aptece. Następnie mocz z takiego woreczka musisz przelać do wspomnianego wcześniej pojemniczka z apteki. Ostatnim etapem jest oczywiście dostarczenie go do laboratorium.

Co można określić na podstawie badania ogólnego moczu?

W badaniu ogólnym moczu analizuje się jego cechy fizykochemiczne oraz osad. Pierwszą z takich cech jest barwa moczu. Właściwy mocz posiada żółtą barwę oraz jest przejrzysty. Każdy inny kolor moczu jest oznaką obecności w nim dodatkowych składników na przykład gdy mocz ma kolor czerwony, to może znajdować się w nim krew. Gdy natomiast mocz jest zbyt mętny, to może to świadczyć o bardzo dużej zawartości leukocytów, które są sygnałem zakażenia w układzie moczowym.

Kolejną cechą jest odczyn moczu.  To znaczy jego pH. Właściwe pH moczu znajduje się pomiędzy  4,8 a 7,4. Odczyn moczu jest zależny w bardzo dużym stopniu od spożytych składników pokarmowych, na przykład mocz kwaśny pojawia się przede wszystkim po zjedzeniu dużej ilości mięsa. Natomiast mocz zasadowy jest charakterystyczny przede wszystkim dla osób, które nie jedzą mięsa, za to spożywają duże ilości warzyw i owoców. Mocz zasadowy jest również często spotykany przy zakażeniach bakteriami ureazo-dodatnimi. Wtedy mocznik rozkłada się do amoniaku.

Kolejny bardzo ważny parametr to gęstość względna, czyli ciężar właściwy moczu. Gdy mocz pochodzi z porannej porcji moczu, to jego gęstość względna jest zazwyczaj większa niż 1,023. Mniejsza gęstość względna występuje przy niewydolności nerek, jak również w sytuacji, gdy pacjent przed badaniem wypił dużo płynów. Większa gęstość względna może występować też przy odwodnieniu organizmu, na przykład przy biegunce, wymiotach, gorączce, czy zwiększonym wysiłku fizycznym. U osób, które mają prawidłowo funkcjonujące nerki taka zwiększona gęstość moczu nie występuje. Może być ona również oznaką tego, że w moczu są nieprawidłowe substancje, na przykład glukoza przy cukrzycy.

Białko w moczu, jest chyba najlepiej kojarzonym sformułowaniem przez laików. Co ono oznacza? Czy jest niebezpieczne? Białko w moczu u osoby, która nie cierpi na żadną chorobę nerek, w niewielkiej ilości może pojawić się przy gorączce albo po intensywnym wysiłku fizycznym. U kobiet mała ilość białka w moczu może też wynikać z upławów. Jednak standardowo obecność białka w moczu wiąże się z chorobami nerek. U dzieci, najpopularniejszą przyczyną białkomoczu jest zespół nerczycowy. Pozostałe powody białkomoczu, również u osób dorosłych to kłębuszkowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, polekowe uszkodzenie nerek, oraz nefropatia nadciśnieniowa. Białkomocz występuje również u kobiet w ciąży w stanie przedrzucawkowym oraz w rzucawce. Co więcej, białko w moczu występuje w zakażeniu układu moczowego, w zapaleniu gruczołu krokowego, w przebiegu chorób układu krążenia, w niektórych chorobach krwi.

Kolejnym parametrem, który należy wziąć pod uwagę przy interpretacji wyników badania moczu jest glukoza, czyli cukier. Warto jest wiedzieć o tym, że nie powinno go być w prawidłowym moczu. Występowanie glukozy w moczu jest zazwyczaj oznaką cukrzycy. Dużo rzadziej jest to symptom uszkodzenia cewek nerkowych. Glukoza czasami może również występować w moczu kobiety, u której prawidłowo rozwija się ciąża. Jednak w takim przypadku zawsze trzeba wykluczyć cukrzycę. Na podstawie badania moczu można jeszcze określić następujące jego cechy charakterystyczne: ciała ketonowe, leukocyty, czyli białe krwinki, erytrocyty, czyli czerwone krwinki, bakterie, wałeczki i kryształy. Nigdy nie należy samodzielnie interpretować wyników badania moczu, ani żadnych innych badań.

Wyniki morfologii – interpretacja wyników

Wyniki morfologii – interpretacja wyników

Morfologia jest badaniem krwi, które jest jednym z najpopularniejszych narzędzi diagnostycznych. Wspólnie z ustaleniem poziomu glukozy oraz cholesterolu może dać bardzo wiele informacji na temat tego, co dzieje się wewnątrz organizmu. Morfologię krwi powinno się wykonywać regularnie. Wynika to stąd, że dzięki niej można wykryć wiele chorób już na bardzo wczesnym etapie, co ułatwia ich leczenie. Żeby wyniki morfologii były miarodajne, to to badanie powinno się wykonywać na czczo z minimum ośmiogodzinną przerwą od ostatniego posiłku.

Opis badań krwi

Morfologia krwi to jedno z podstawowych i najważniejszych badań krwi. Oprócz niej profilaktycznie trzeba wykonywać: badanie OB, na podstawie którego można stwierdzić występowanie stanu zapalnego w organizmie, badanie poziomu glukozy we krwi, lipidogram, czyli poziom cholesterolu całkowitego, LDL, HDL oraz trójglicerydów. Morfologia krwi jest podstawowym badaniem diagnostycznym, które polega na jakościowej i ilościowej analizie elementów morfotycznych krwi. Normy wyników morfologii są zależne od wielu czynników. Z tego powodu muszą być one zawsze dokładnie przeanalizowane przez lekarza na podstawie wykonanego badania lekarskiego oraz szczegółowego wywiadu.

Wyniki morfologii – jak je odczytywać?

Na wydruku wyniku morfologii można znaleźć bardzo wiele liter oraz cyfr, które oznaczają na przykład poszczególne rodzaje krwinek i ich ilość w badanej próbce krwi. W klasycznej wersji morfologii są określone następujące parametry:  RBC, WBC, PLT, HCT, MCV, MCH i MCHC. Na wydruku jest również wartość Hb (HBG), czyli hemoglobiny. Co oznaczają te poszczególne skróty? Już wyjaśniamy. RBC, czyli red blood cells to erytrocyty albo inaczej czerwone krwinki krwi. Komórki te odpowiadają za transport tlenu. Ich zbyt mała ilość jest oznaką anemii, czyli niedokrwistości, a zbyt dużą nazywa się poliglobulią. WBC, czyli white blood cells krwinki białe, inaczej białe ciałka krwi lub leukocyty. Te komórki krwi odpowiadają za zwalczanie infekcji. Zmniejszenie się ilości białych krwinek krwi nazywa się leukopenia. Może ona świadczyć o obniżonej odporności organizmu.

Natomiast podwyższona ilość białych krwinek w morfologii krwi nazywa się leukocytozą. Może być ona symptomem występujących w organizmie infekcji. Może być ona również wynikiem poważnych schorzeń hematologicznych. PLT, czyli platelets. Ten skrót oznacza płytki krwi albo trombocyty. Krwinki te odpowiadają za prawidłowe krzepnięcie krwi. MCV, czyli mean corpuscular volume oznacza średnią objętość erytrocytu.

Natomiast HCT to hematokryt. Jest to stosunek objętości krwinek czerwonych do krwi. MCH, czyli mean corpuscular hemoglobin jest to średnia masa hemoglobiny w krwince. MCHC, czyli mean corpuscular hemoglobin concentration. Jest to średnie stężenie hemoglobiny w krwince. W morfologii określany jest również poziom żelaza. Dla kobiet norma to 40-160 µg/dl, a dla mężczyzn to 60-180 µg/dl.

Jakie są normy morfologii krwi?

Morfologię krwi analizuje się w oparciu o normy, które są różne w zależności od wieku i od płci osoby badanej. Wskazane poniżej normy odnoszą się wyłącznie do osób dorosłych.

Erytrocyty – jaki powinien być ich prawidłowy poziom?

Właściwe wyniki badań krwi dla krwinek czerwonych wynoszą dla kobiet 3,5-5,2 mln na mm sześcienny, a dla mężczyzn 4,2-5,4 mln na mm sześcienny. Wyniki badań krwi RBC powyżej normy raczej nie występują. Stan, w którym ilość krwinek czerwonych w organizmie jest zbyt wysoki, nazywa się erytrocytozą. Może on występować z powodu odwodnienia, zmian nowotworowych w obrębie krwi, zaburzeń hormonalny albo długotrwałego niedotlenienia organizmu.

Gdy erytrocyty w wyniku morfologii są poniżej normy, to oznacza to niedokrwistość, czyli anemię. Może być ona wywołana przez niedożywienie, niedobór witaminy B12 albo kwasu foliowego. Najczęstszą przyczyną anemii jest za mały poziom żelaza w organizmie. Anemie niestety o wiele częściej dotyka kobiet. Anemia występuje też przy niektórych chorobach przewlekłych. Może być też wynikiem utraty dużej ilości krwi, na przykład z powodu zbyt obfitych miesiączek.

Hemoglobina – jak interpretować jej poziom?

Hemoglobina jest składnikiem krwinek czerwonych. Jej zadaniem jest transportowanie tlenu oraz dwutlenku węgla między komórkami w całym organizmie. Hemoglobina jest traktowana jako najważniejszy parametr, który jest wykorzystywany do diagnozowania niedokrwistości. Jej stężenie w wyniku morfologii jest zależne od płci oraz od wieku. Najwyższe stężenie hemoglobiny można zaobserwować u noworodków. Norma dla kobiet to 12-16 g/dl, a dla mężczyzn 14-18 g/dl.

Powodami zwiększonej wartości hemoglobiny w morfologii krwi mogą być: odwodnienie organizmu spowodowane na przykład biegunką, wymiotami lub gorączką. Kolejną przyczyną może być nadkrwistość pierwotna, czyli czerwienica prawdziwa. Przyczyną podwyższonej wartości hemoglobiny może być również nadkrwistość wtórna, która występuje najczęściej przy przewlekłych chorobach płuc. Powodem podwyższonej hemoglobiny jest też niedotlenienie organizmu.

MPV – wyniki, co one oznaczają?

MPV – wyniki, co one oznaczają?

W morfologii krwi oznacza się również wskaźnik MPV. Określa on średnią liczbę płytek krwi. Za niskie albo za wysokie MPV może być sygnałem bardzo poważnych chorób. Należy je zawsze dokładnie analizować w połączeniu z pozostałymi parametrami wiążącymi się z płytkami krwi. Morfologia krwi to jedno z najczęściej wykonywanych badań laboratoryjnych. Dzięki niej można rozpoznać stany infekcyjne oraz wiele niebezpiecznych chorób. Jeżeli podejrzewasz, że możesz mieć zaburzenia krzepnięcia krwi, to koniecznie zbadaj sobie poziom MPV.

Czym jest morfologia oraz MPV?

Morfologia jest podstawowym, diagnostycznym badaniem krwi, które opiera się na ilościowej oraz jakościowej analizie składników krwi. Podczas tego badania określa się takie parametry jak: ilość czerwonych krwinek, w tym retikulocytów, czyli ich niedojrzałych form, poziom hemoglobiny, ilość białych krwinek, czyli leukocytów, w tym granulocytów, limfocytów, monocytów oraz komórek NK, płytek krwi i MPV. MPV określa średnią objętość płytek krwi, czyli trombocytów w osoczu. Są to podłużne, niemające jądra komórki. Odpowiadają one za procesy krzepnięcia krwi. Wskaźnik ten daje informację o wielkości większości trombocytów, które znajdują się w osoczu. Jeżeli ten wskaźnik odbiega od normy, to może to oznaczać, że jesteś chory na jakąś poważną chorobę.

Kiedy powinieneś wykonać badanie MPV?

Morfologia krwi to jedno z najpopularniejszych badań. Zaleca się je, żeby wykluczyć różne dolegliwości albo, żeby poznać ich przyczyny. Wskaźnik MPV i pozostałe badania, które odnoszą się do płytek krwi, powinien być określony u Ciebie, jeśli: masz częste krwotoki z nosa, masz przedłużające się krwawienia miesięczne, masz problemy z zatamowanie niewielkich rozcięć skóry, skaleczeń, masz tendencję do tworzenia się u Ciebie siniaków oraz krwiaków, masz wybroczyny na skórze albo na błonach śluzowych. Mamy tutaj na myśli niewielkie czerwone, brązowe albo fioletowe plamki, które nie przekraczają trzech milimetrów, które są spowodowane wynaczynieniem krwi z naczyń kapilarnych. Badanie ilości MPV powinieneś wykonać również wtedy, gdy: zauważyłeś krew w stolcu, jesteś przed zabiegiem chirurgicznym, przewlekle chorujesz na chorobę wątroby lub nerek, cierpisz na choroby układu krwionośnego (na przykład masz arytmię, zakrzepicę lub miażdżycę), stosowana była u Ciebie przez wiele lat antykoncepcja hormonalna, przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe.

W jaki sposób masz się przygotować do morfologii i badania MPV?

Badanie parametru MPV wykonuje się wspólnie z morfologią. Musisz pamiętać o tym, że większość badań laboratoryjnych jest wykonywana na czczo. Laborant pobierze Ci krew żylną. Najczęściej wyniki możesz odebrać najpóźniej następnego dnia.

Jakie są normy MPV dla osób dorosłych i dla dzieci?

Prawidłowa wartość MPV dla dorosłych oraz dzieci powyżej pierwszego roku życia to 9–12,6 μm3. Normy dla noworodków to 7–12 μm3.

Jak interpretować to, że masz za niskie MPV?

Zbyt niski wskaźnik MPV znaczy, że trombocyty, które są w krwioobiegu są mniejsze niż standardowe płytki krwi. Przyczyną tego może być za mało efektowna produkcja w szpiku kostnym. Może to świadczyć również o występowaniu u Ciebie: anemii aplastycznej,     mielosupresji, czyli zahamowaniu czynności szpiku kostnego, na przykład po chemioterapii,     chorobach związanych z zanikiem szpiku kostnego. Zmniejszony poziom MPV może świadczyć również o: niedoborach witamin z grupy B, w szczególności kwasu foliowego,    przyjmowaniu niektórych leków (na przykład antybiotyków), czy białaczce.

A o czym może świadczyć za wysokie MPV?

Podwyższone MPV znaczy, że ze szpiku kostnego uwalniane są większe niż standardowo płytki krwi. Może się tak dziać między innymi w rezultacie: niedoborów witaminy B12 oraz kwasu foliowego, nadczynności tarczycy, masywnych krwotoków, białaczki, ostrych stanów zapalnych, przewlekłego zapalenia trzustki, czy małopłytkowości.

W jaki sposób analizować pozostałe parametry morfologii, gdy MPV nie jest w normie?

Parametr MPV jest przydatny w diagnostyce rozmaitych schorzeń, które odnoszą się do układu płytkowego, który odpowiada natomiast za procesy krzepnięcia krwi. Ważne jest to, żeby pamiętać o tym, że MPV nie jest jedynym wskaźnikiem, który odnosi się do procesów krzepnięcia krwi. Wskaźnik MPV należy analizować wspólnie z innymi wskaźnikami odnoszącymi się do płytek krwi. Pierwszy z nich to PDW, czyli wskaźnik anizocytozy płytek krwi. Mówi on o tym, jaki procent trombocytów jest inny od reszty pod kątem objętości. Natomiast PLT to liczba płytek krwi w surowicy. Kolejny wskaźnik to P-LCR, czyli odsetek dużych płytek. W zdecydowanej większości przypadków, gdy nieprawidłowości w obrazie krwi odnoszą się wyłącznie do wskaźnika MPV, a nie do pozostałych parametrów, to nie powinieneś się tym martwić. Jednak wszystkie odchylenia w morfologii powinien dokładnie przeanalizować lekarz. Morfologia jest takim badaniem, które dobrze jest regularnie wykonywać, ponieważ dzięki niej można szybko wykryć pierwsze symptomy wielu groźnych chorób i od razu zacząć działać.

TSH – wyniki, co oznaczają prawidłowe i nieprawidłowe?

TSH – wyniki, co oznaczają prawidłowe i nieprawidłowe?

TSH to badanie bardzo często wykorzystywane w diagnostyce chorób tarczycy. Z uwagi na dużą czułość umożliwia ono wykrycie problemów na bardzo wczesnym etapie. Badanie TSH ma również pewne ograniczenia. Wynikają one z dość powolną obserwacją zmian. Dlatego nie polecamy wykonywania tego badania w krótkich odstępach czasu. W dodatku występuje możliwość otrzymania nieprawidłowych wyników z wielu różnych powodów. Sprawdź, jaki powinny wyglądać prawidłowe wyniki TSH.

Hormony tarczycy – podstawowe informacje

Tarczyca człowieka produkuje dwa hormony: tyroksynę (T4) i trijodotyroninę (T3).  Tarczyca w osiemdziesięciu pięciu procentach wytwarza tyroksynę. Trijodotyronina jest również produkowana przez tarczycę, ale jej większość jest wytwarzana w tkankach docelowych. Hormony tarczycy są bardzo istotne dla właściwego funkcjonowania organizmu człowieka. Trijodotyronina jest odpowiedzialna głównie za funkcje związane z metabolizmem. Natomiast zadaniem tyroksyny jest wspomaganie przemiany T3 – stanowi „surowiec” dla T3. Hormony tarczycy T3 i T4 są bardzo mocno powiązane ze stężeniem TSH. Interpretacja wyniku TSH i wolnych hormonów T3 oraz T4 wypada bardziej rozszerzonego podejścia do sytuacji danej osoby. Gdy analizuje się normy TSH i innych hormonów, to należy zaobserwować, że zazwyczaj patrzy się na zależność pomiędzy nimi, która może być czasowo oraz osobniczo zmienna. Natomiast proporcja między nimi zależna jest od bardzo wielu dodatkowych parametrów. Z tego względu diagnostykę trzeba pozostawić lekarzowi prowadzącemu.

Kiedy należy wykonać badanie TSH?

Badanie TSH wykonywane jest zazwyczaj na zalecenie lekarza, gdy zauważone przez niego lub omówione przez pacjenta objawy, mogą wskazywać na problemy z nadczynnością lub niedoczynnością tarczycy. Symptomy, które mogą skłonić lekarza do skierowania pacjenta na to badanie to na przykład: przyspieszony lub spowolniony rytm serca, wzrost ciśnienia tętniczego krwi, spadek albo wzrost masy ciała, nietolerancja gorąca albo wręcz przeciwnie, szybkie marznięcie, osłabienie, pobudzenie, bezsenność albo wzmożona senność, zwiększona potliwość, drżenie rąk albo sucha skóra. Badanie TSH można wykonywać również kontrolnie.

Jak wygląda diagnostyka chorób tarczycy?

Przy podejrzeniu problemów z działaniem tarczycy można dostrzec pewien algorytm postępowania lekarza i wskazać określoną kolejność badań tarczycy, które są zalecane. Na początku należy oznaczyć stężenie TSH. Badanie to wyróżnia się niezwykle dużą czułością. Norma TSH może zostać zachwiana nawet w sytuacji, gdy pacjent nie odczuwa żadnych dolegliwości, które mogłoby wskazywać na choroby tarczycy. Co istotne stężenie TSH może być wskazówką, że coś niepokojącego dzieje się z tarczycą nawet wtedy, gdy oznaczenie stężenia wolnych hormonów jest w normie.

Czy przy określeniu TSH, należy wykonać jeszcze inne badania?

Jeżeli normy TSH podane jako wartości referencyjne przez laboratorium nie są przekroczone, to wtedy lekarz zazwyczaj nie zleca żadnych dodatkowych badań. Czasami jednak, gdy coś go zaniepokoi, to mimo wszystko, zachęca pacjenta do ich wykonania. U części pacjentów, mieszczące się w normie TSH, jednak wiąże się z koniecznością dalszej diagnostyki. Wynika to stąd, że poziom TSH zmienia się bardzo wolno i u pacjenta, który miał wynik w normie, za parę dni mogą wystąpić niepokojące objawy. Co więcej, zlecenie bardziej szczegółowych badań jest potrzebne w sytuacji, gdy lekarz ma przypuszczenie, że przyczyną niewłaściwego wyniku badania są czynniki pozatarczycowe.

Co oznaczają nieprawidłowe wyniki TSH?

Wyniki TSH są interpretowane na podstawie normy podanej przez laboratorium obok wyniku. Wartości w poszczególnych punktach laboratoryjnych mogą się różnić. Wszystko jest zależne od zastosowane metody badania i od sprzętu diagnostycznego. W przypadku, gdy wynik TSH jest poniżej przyjętej dolnej granicy, to rozpoznaje się nadczynność tarczycy. Natomiast, gdy wynik jest wyższy niż górna granica, to wtedy dalsza diagnostyka prowadzana jest w kierunku niedoczynności tarczycy. Jednocześnie musisz pamiętać o tym, że pełna diagnoza chorób tarczycy nie może się opierać tylko i wyłącznie na oznaczeniu stężenia TSH. Gdy wynik TSH w ciąży jest nieprawidłowy, wtedy lekarz powinien zalecić badania wolnych hormonów T3 i T4. To badanie albo potwierdzi zaburzenia związane z chorobą tarczycy, albo je wyeliminuje. Wtedy powodów tych nieprawidłowości należy poszukiwać w czynnikach pozatarczycowych.

Jakie wady i zalety posiada badanie TSH?

Bezsprzeczną zaletą badania TSH jest jego czułość. Jednak ma ono również swoje istotne wady. Najważniejszą jest tak zwana duża bezwładność. Oznacza to, że TSH wolno reaguje na wszelkie czynniki, na przykład na rozpoczęcie leczenia. Z tego względu oznaczanie TSH w krótkich odstępach czasowych jest zupełnie bezsensowne. Co więcej, wyniki takiego badania mogą być mało dokładne. Zmniejszone stężenie TSH może występować również przy innych problemach zdrowotnych niż praca tarczycy. Pamiętaj, żeby zawsze wynik badania skonsultować z lekarzem.